Kompanzasyon SistemleriCompensation Systems

Elektrik sisteminde bulunan elektrik motoru, bobin v.b cihazlar manyetik alan prensibine göre çalışır. Oluşan bu mıknatıslanma etkisi ile faz akımının geri kaymasından dolayı faz akımının olması gereken konuma getirilmeye çalışılır. Elektrik sisteminde çekilen indüktif ve reaktif gücün dengelenmesi işlemine Kompanzasyon denir. Devices such as electric motors, coils, etc. found in the electrical system work according to the magnetic field principle. Due to the phase current shifting backwards with this magnetization effect, an attempt is made to bring the phase current to its proper position. The process of balancing the inductive and reactive power drawn in the electrical system is called Compensation.

Elektrik enerjisinin üretilen santralden çıkarak en küçük alıcıya kadar dağıtımı en az kayıpla sağlanmalıdır. Günümüzde gelişen teknoloji sebebiyle el aletlerinin kullanımı tükenme noktasına gelmiş bütün ihtiyaç olan araç-gereç kullanımı elektrik enerjisiyle çalışır vaziyete gelmiştir. Bu nedenle enerji tüketiminin artması elektrik enerjisinin pahalılaşmasına neden olmaktadır. Bu durumda taşınan elektrikten maksimum fayda sağlayabilmek için enerjinin kaliteli ve iş gören aktif enerji olması önemlidir. The distribution of electrical energy from the power plant where it is produced to the smallest receiver must be ensured with minimum loss. Due to the developing technology today, the use of hand tools has come to an end, and all necessary tools and equipment have become electrically operated. Therefore, the increase in energy consumption makes electrical energy more expensive. In this case, in order to get the maximum benefit from the transported electricity, it is important that the energy is high-quality and functional active energy.

Şebekeye bağlı alıcılar eğer bir motor, trafo veya bir floresan lamba ise bunlar manyetik alanlarının temini için şebekeden indüktif reaktif güç çekerler. İş yapmayan ve sadece motorda manyetik alan oluşturmaya yarayan indüktif reaktif güç iletim hatlarında trafolarda şalterlerde ve kablolarda gereksiz kayıplara neden olmaktadır. If the receivers connected to the network are a motor, transformer or a fluorescent lamp, they draw inductive reactive power from the network to supply their magnetic fields. Inductive reactive power, which does no work and only serves to create a magnetic field in the motor, causes unnecessary losses in transmission lines, transformers, switches and cables.

Bu kayıplar kompanzasyon yapılarak yok edildiğinde; When these losses are eliminated by compensation;

• Elektrik Santralleri daha az yüklenir.Power Plants are less loaded.
• Trafolardan ve şalterlerden çekilen güç azalır.The power drawn from transformers and switches decreases.
• Çekilen gücün azalması daha küçük güçte trafo ve şalter kullanımına izin verir.The reduction in drawn power allows the use of lower power transformers and switches.
• Bununla beraber kablo kesitleri de düşecektir.Consequently, cable cross-sections will also decrease.

Enerji dağıtım şebekelerinde gereksiz yere taşınan reaktif enerjinin, taşınan aktif kullanılabilir enerjinin %75'ine kadar ulaşabildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak santral yerine motora en yakın bölgede kompanzasyon sistemleri tarafından temin edilmesi ile gereksiz reaktif enerjinin taşınması ve açtığı maliyetlerden kurtulunacaktır. It has been determined that the reactive energy transported unnecessarily in energy distribution networks can reach up to 75% of the transported active usable energy. As a result, by supplying compensation systems in the region closest to the motor instead of the power plant, the transportation of unnecessary reactive energy and its costs will be avoided.

Reaktif Güç NedirWhat is Reactive Power

Reaktif güç sistem içindeki endüktanslar ve kapasitanslar arasında dolaşan bir tür elektrik gücüdür. Aktif güçten farklı olarak, reaktif bileşen faydalı enerjiye dönüşmez, ancak sistem cihazlarının manyetik alan ihtiyaçlarından dolayı da var olması gerekir. Reactive power is a type of electrical power that circulates between inductances and capacitances within the system. Unlike active power, the reactive component does not convert into useful energy, but it must exist due to the magnetic field needs of system devices.

Kompanzasyon Yapılmaz İse Ne Olur?What Happens If Compensation Is Not Done?

Reaktif güçler kompanze edilmez ise; If reactive powers are not compensated;

• Şebekede güç kayıplarına neden olur.It causes power losses in the network.
• Üretim ve dağıtım tesislerinin kapasitesi azalır.The capacity of production and distribution facilities decreases.
• Enerji taşıma kapasitesinin düşmesine neden olur.It causes a decrease in energy carrying capacity.
• Enerji iletim ve dağıtımında kullanılan (trafo, kesici, kablo v.b.) ürünlerin daha büyük değerlerde kullanılmasına, bu nedenden aşırı maliyet getirmesine neden olur.It causes the products (transformer, breaker, cable, etc.) used in energy transmission and distribution to be used in larger values, thus causing excessive costs.

Bu nedenledir ki kompanzasyon panosu kurmak ile yükümlü aboneler, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararı ile belirtilmiş sınırlar içinde kompanze edilmiş şekilde elektrik tüketmek zorundadır. Aksi durumda ceza ödemekle yükümlüdür. For this reason, subscribers who are obliged to install a compensation panel must consume electricity in a compensated manner within the limits specified by the decision of the Energy Market Regulatory Authority. Otherwise, they are liable to pay a penalty.

Kompanzasyon Yapılması Şart Mıdır?Is Compensation Mandatory?

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan kurul kararı olarak alınan en son kararla (Karar No:284/2 Karar Tarihi:08/01/2004) kompanzasyon zorunlu tutulmuştur. Kurul kararı 15/01/2004 tarih ve 25347 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. With the latest decision taken by the Energy Market Regulatory Authority as a board decision (Decision No: 284/2 Decision Date: 08/01/2004), compensation is made mandatory. The board decision was published in the official gazette dated 15/01/2004 and numbered 25347 and entered into force.

Arıza DurumuFault Condition

Aboneye ait kompanzasyon tesisinde arıza sonucu oluşan ihlalin yılda bir kez olması halinde reaktif enerji bedeli faturalamada dikkate alınmaz. Bu durumunun yılda bir kereden fazla olması durumunda, o yıl için daha önceden dikkate alınmayan reaktif enerji bedeli, sistemden çekildiği aydaki birim fiyat dikkate alınarak ilk çıkacak faturaya eklenerek tahsil edilir. If the violation resulting from a malfunction in the subscriber's compensation facility happens once a year, the reactive energy fee is not taken into account in billing. If this situation occurs more than once a year, the reactive energy fee not taken into account previously for that year is added to the first invoice to be issued, taking into account the unit price in the month it was drawn from the system, and collected.

Reaktif Enerji ve Kompanzasyon Neye BenzerWhat Reactive Energy and Compensation Look Like

Bir fincan kahve içmek istediğimizde kahvenin dibinde telve olur. Telve bir anlama bakıldığında tüketilmemesine rağmen fincanın içinde büyük bir yer kaplar ve tüketilmez. When we want to drink a cup of coffee, there are grounds at the bottom of the coffee. Although the grounds are not consumed in a sense, they take up a lot of space in the cup and are not consumed.

İşte şebekeden enerji talep ettiğimiz sırada bu enerji de kendi telvesiyle beraber geliyor. Biz telveye reaktif enerji adını veriyoruz. Kahvenin kendisine ise aktif enerji diyoruz. Reaktif güç kompanzasyonu ise çektiğimiz enerjiden telveyi arındırmak için kullandığımız tekniktir. When we request energy from the grid, this energy comes with its own grounds. We call the grounds reactive energy. We call the coffee itself active energy. Reactive power compensation is the technique we use to purify the energy we draw from the grounds.